Dziesięciodniowe walki w okolicy Konar w maju 1915 r. były częścią walk pod Opatowem, jakie podczas I wojny św. toczyły ze sobą wojska austriackie (w ich szeregach legioniści Piłsudskiego) i rosyjskie.
Jak powiedział PAP zastępca wójta Klimontowa Edward Przytuła, pamięć o walkach jest od pokoleń kultywowana w lokalnej społeczności. "Miejsca związane z walkami do dziś odwiedzają potomkowie legionistów. W ostatnim czasie odnowiliśmy groby żołnierzy i miejsca pamięci o bitwie m. in. w Górach Pęchowskich, Konarach, Płaczkowicach, także te, które znajdują się w okolicznych lasach" - dodał.
Obchody rozpocznie w piątek uroczysta sesja rady gminy. Zgromadzeni w Gminnym Ośrodku Kultury wysłuchają poświęconego bitwie wykładu prof. Urszuli Oettingen, historyk z Uniwersytetu J. Kochanowskiego w Kielcach. Jednym z gości spotkania ma być dyrektor Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, wnuk marszałka Krzysztof Jaraczewski. Otwarta zostanie wystawa poświęcona legionom.
Na cmentarzu wojennym w Górach Pęchowskich, gdzie pochowani są m.in. uczestnicy walk z 1915 r., odmówiona zostanie modlitwa ekumeniczna. Zaplanowano też uroczyste nadanie Szkole Podstawowej w Konarach imienia "Bohaterów bitwy pod Konarami".
Jak powiedział PAP historyk Marek Lis pomysł, by miejscowa szkoła był pomnikiem bitwy konarskiej, powstał już pod koniec lat 20. ub.w. "Planowano także utworzenie tu rodzaju schroniska młodzieżowego, gdzie mogłyby zatrzymywać się wycieczki i zwiedzać pole walki, gdzie miał funkcjonować skansen bitewny - z fragmentami okopów. Pomysłu jednak nie zrealizowano" - tłumaczył.
W sobotę wieczorem na klimontowskim rynku odbędzie się uroczysty capstrzyk.
W niedzielę w południe przy upamiętniającym bitwę obelisku w Konarach mszę odprawi bp pomocniczy diecezji sandomierskiej Edward Frankowski. Zostanie też odsłonięta tablica z okazji rocznicy walk, a miejscowa szkoła otrzyma sztandar. Salwę honorowa oddadzą żołnierze z kieleckiego Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych. Złożone będą wieńce i zapalone znicze.
Po południu przy pobliskim stoku narciarskim zaplanowano piknik legionowy. Z koncertem wystąpi Orkiestra Reprezentacyjna Sił Powietrznych Wojska Polskiego z Radomia oraz miejscowi artyści.
Prezentację historyczną pt. "Konary - miejsce chwały odrodzonego Oręża Polskiego" i pokaz wyszkolenia kawaleryjskiego zaprezentują rekonstruktorzy Kieleckiego Ochotniczego Szwadronu Kawalerii im. 13 Pułku Ułanów Wileńskich.
Będzie można m. in. obejrzeć repliki broni z czasów I wojny św., umundurowanie legionisty, wziąć udział w turnieju historycznych gier planszowych. Nie zabraknie wojskowej grochówki. Rozstrzygnięty zostanie konkurs plastyczny, wiedzy historycznej o I wojnie św. na ziemi klimontowskiej oraz pieśni patriotycznej i żołnierskiej.
Intensywne walki w okolicach Konar zaczęły się 16 maja i trwały do 26 maja 1915 r. Legioniści w liczbie ok. pięciu tys. stanowili niewielki procent kilkudziesięciotysięcznej armii austriackiej walczącej pod Opatowem, ale walki konarskie, w których bezpośrednio uczestniczyli, były niezwykle krwawe.
Do legendy legionowej przeszły m.in. boje o las kozinkowski, podczas których został ranny, a później zmarł kpt. Kazimierz "Herwin" Piątek. Wojskowy ten jako pierwszy w sierpniu 1914 r. wjechał do Kielc, wprowadzając do miasta I Kompanię Kadrową.
W walkach pod Konarami poległo ok. 150 legionistów, a ponad 600 zostało rannych. W 1929 r. w Górach Pęchowskich, obok lasu kozinkowskiego, wzniesiono pomnik upamiętniający poległych w bitwie. W uroczystości odsłonięcia obelisku uczestniczył prezydent Ignacy Mościcki. Potem wokół pomnika powstał cmentarz, gdzie przenoszono ekshumowane ciała żołnierzy z miejsc walk I wojny św., także poległych pod Konarami.
![“Upiór Polski [...] opuścić swą norę w Sulejówku”](https://i.iplsc.com/0007KD9QUHVX2F2X-C401.webp)
