Do grobów wkładano sierpy i kłódki. Archeolog o cmentarzysku w Pniu

W wielu przypadkach sposób pochówku odbiega od standardowych praktyk z tamtej epoki. Zmarłych układano z dodatkowymi przedmiotami, takimi jak sierpy czy kłódki, a ich ciała obciążano kamieniami lub chowano twarzą do ziemi. Takie działania miały - według ówczesnych wierzeń - zapobiec powrotowi zmarłych do świata żywych i ochronić społeczność przed zagrożeniem.

- Zmarłych, którzy budzili niepokój mieszkańców, chowano z sierpami przy szyi, przygniatano kamieniem, zakładano kłódki. Zdarzały się pochówki twarzą do ziemi, co wiązało się z obawą, że pochowany powstanie z grobu i będzie szkodził społeczności. Ułożenie go twarzą do ziemi miało spowodować, że po przebudzeniu będzie wgryzał się w ziemię. Taki pochówek też mamy w Pniu. Czasami rozkopywano grób, by sprawdzić, czy ciało się rozkłada. Wierzono, że zmarły może zarazić też innych zmarłych, dlatego niekiedy ekshumowano więcej grobów z jednego cmentarzyska. Podobne zwyczaje kultywowano też później, nawet jeszcze w XX wieku - opisał prof. Poliński.

Wśród odnalezionych pochówków są zarówno osoby dorosłe, jak i dzieci, a nawet płody. Niektóre szkielety noszą ślady chorób, które w przeszłości mogły budzić strach i prowadzić do odrzucenia danej osoby przez społeczność. Przykładowo odkryto szczątki kobiety cierpiącej na zaawansowaną chorobę, co mogło wpływać na sposób, w jaki była postrzegana za życia.

Zdaniem naukowców tak duża liczba nietypowych pochówków jest wyjątkowa - na innych stanowiskach tego typu zdarzają się one sporadycznie. W Pniu ich skala sugeruje, że cmentarz mógł pełnić szczególną funkcję i być przeznaczony dla osób uznawanych za "inne" lub niebezpieczne.

Badania nadal trwają, a kolejne odkrycia mogą dostarczyć nowych informacji o wierzeniach, lękach i zwyczajach pogrzebowych ludzi żyjących w XVII wieku.

- Odkryliśmy tutaj łącznie 101 pochówków, natomiast grobów atypowych jest tu zastanawiająco dużo: co najmniej kilkanaście. Kilka kolejnych może się takimi okazać, ale to dopiero będziemy badać. W ostatnim sezonie odkryliśmy kolejne cztery groby, tym razem płodów, noworodków i nastolatków między 12. a 15. rokiem życia - powiedział PAP prof. Dariusz Poliński.

Wiecej o badaniach zespołu pod kierownictwem naukowym prof. UMK dra hab. Dariusza Polińskiego w serwisie Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl oraz na stronach projektu Projekt Pień/TSE Ewolucja