Co to są "skarby powrotne"?
Co robi człowiek ze swoim bogactwem, gdy kraj opanowuje rewolucja lub wojna? Dziś zapewne przelewa pieniądze do banku na Kajmanach (o ile już ich tam nie trzyma), jednak na początku XX wieku majętni mieszczanie i arystokraci nie mieli takie możliwości, toteż zakopywali swoje skarby w ziemi, ukrywali je w piwnicach domów, w ich ścianach czy na strychach licząc, że wrócą po kosztowności, gdy sytuacja się uspokoi. "Skarby powrotne" tak nazywają historycy i archeolodzy owe ukryte złoto, pieniądze, klejnoty, po które nikt nie wrócił. Właśnie takim "skarbem powrotnym" jest ponad 400 złotych monet odkrytych w mieście Torżok.
Torżok miasto z głęboko sięgającymi korzeniami
Torżok to miasto w Rosji w obwodzie twerskim leżące nad jednym z dopływów Wołgi, około 250 kilometrów od Moskwy. Dziś osada liczy 50 tysięcy mieszkańców, a jej początki sięgają wczesnego średniowiecza. W Torżoku założono trzeci na ziemiach rosyjskich klasztor prawosławny w 1038 roku. Skarb, który odkryto w mieście jest jednak o wiele młodszy - złote monety wybito w XIX i XX wieku.
Skarb z czasów rewolucji
To właśnie daty widniejące na monetach pozwoliły archeologom wysnuć przepuszczenie, że skarb został ukryty w czasie rewolucji lutowej w 1917 roku. Najstarsza spośród 409 znalezionych monet pochodzi z czasów Mikołaja I, wybito ją w 1848 roku i ma nominał pięciu rubli. Znaleziono także monety z czasów Aleksandra III oraz z okresu reformy monetarnej Siergieja Wittego z 1897 roku wprowadzającej w Rosji standard złota. Jednak największą część skarbu stanowią złote monety dziesięciorublowe z czasów ostatniego cara Imperium Rosyjskiego - Mikołaja II. Najmłodszą z nich wybito w 1911 roku. Nie wiadomo do kogo należał skarb.
![Małżeństwo z Nowego Orleanu odnalazło w swoim ogórdku starożytny artefakt [zdjęcie ilustracyjne]](https://i.iplsc.com/000LQXO7G8UKAR1S-C401.webp)
Skrzętnie ukryte złoto
Skarb odnaleźli archeolodzy podczas badań ratowniczych poprzedzających budowę budynku mieszkalnego. Złoto było ukryte pod kamiennym fundamentem stojącego tu przed laty domu. Monety zostały ukryte glazurowanym, ceramicznym garnku z uchem. Choć odkrycia dokonano w 2025 roku, dopiero niedawno zostało ono podane do publicznej wiadomości. Nad wydobyciem i opracowaniem znaleziska pracowali badacze z Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk oraz Wszechrosyjskiego Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Torżoku.
Skarb wart pół miliona euro
Skarb z Torżoku jest pod wieloma względami cenny. Na początku XX wieku złote monety z garnca warte były około 4070 rubli, co stanowiło małą fortunę, dziś ze względu na rosnącą cenę złota, sama wartość kruszcu szacowana jest na 450 tysięcy euro. Ponadto wśród znalezionych monet znalazły się prawdziwe perły numizmatyczne - garniec zawierał rzadkie nominały 7,5 oraz 15 rubli.
![Archeolodzy w Czechach odnaleźli prawdziwy skarb [zdjęcie ilustracyjne]](https://i.iplsc.com/000LQNBK25JAUGNX-C401.webp)
