Reklama

Manifest stańczyków i ich wpływ na myśl polityczną w Galicji po powstaniu styczniowym

W okresie walki o autonomię na arenie politycznej Galicji dominującym odłamem byli konserwatyści. W grupie tej najaktywniejsi stali się politycy młodego pokolenia z Krakowa.

Stańczycy prezentowali swoje poglądy na łamach krakowskiego "Przeglądu Polskiego". 

Reklama

Największe znaczenie mieli, m.in. Stanisław Tarnowski, Józef Szujski, Stanisław Koźmian oraz Ludwik i Antoni Wodziccy. Część z nich w czasie powstania styczniowego było eksponentami Hotelu Lambert w Galicji Zachodniej. Z chwilą nastania ery konstytucyjnej porzucili ideę walki powstańczej, stając się jej zagorzałymi przeciwnikami. Przeciwstawiali się ostro nawet organizowaniu tłumnych manifestacji patriotycznych, propagujących hasła niepodległościowe, gdyż mogłoby to zbytnio radykalizować szerokie masy, a jednocześnie zrazić przychylny wówczas Polakom majestat cesarski.

Grupa konserwatystów skupiona wokół "Przeglądu Polskiego" ostro krytykowała hasła i tendencje zachęcające do konspiracji i powstań narodowych, odwołując się do bolesnych doświadczeń przeszłości, kiedy to po każdym zbrojnym wystąpieniu narodowym sytuacja Polaków ulegała pogorszeniu. Tendencje te i postawy określali mianem liberum konspiro, które według nich było kontynuacją wcześniejszego liberum veto.

Podobnie więc jak liberum veto doprowadziło w konsekwencji do upadku państwowości polskiej, tak później liberum conspiro przeszkadzało tym wszystkim, którzy starali się uzyskać poprawę bytu narodowego Polaków na drodze polityki rozumnie ugodowej.

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje