Reklama

Zmiany w strukturze gospodarstw rolnych po parcelacji

Uwłaszczenie i rozwój kapitalistycznych form produkcji w rolnictwie zahamowały trwający od wieków proces powiększania wielkiej własności ziemskiej. W Królestwie Polskim i w Galicji ustał on zaraz po uwłaszczeniu, w zaborze pruskim dopiero pod koniec XIX wieku.

Przechodzenie ziemi z rąk wielkich właścicieli w ręce chłopskie dokonywało się głównie poprzez parcelację. Przyczyn tego zjawiska było wiele.

Reklama

W Królestwie Polskim przyspieszyła je recesja, jaka nastąpiła pod wpływem kryzysu europejskiego. Jedną z możliwości ratowania upadających folwarków była sprzedaż ziemi w małych działkach, które chętnie znajdowały nabywców.

W Galicji "głód ziemi" wpłynął na podniesienie jej cen i doprowadził do parcelacji nawet gorszych jakościowo ziem. W wielu przypadkach na terenie Królestwa i Galicji parcelacja prowadziła do całkowitej likwidacji wielkich majątków.

Znacznie mniejszy zasięg miała parcelacja w zaborze pruskim. Pozycja folwarków była tu silna, nie występował także zbytni popyt na ziemię, gdyż znaczna część bezrolnych znajdowała zatrudnienie w przemyśle. Nasilający się pod koniec XIX w. proces parcelacji miał tu polityczne znaczenie i miał na celu zwiększenie liczby polskich posiadaczy.

W Galicji w latach 1859 - 89 rozparcelowano 71 tys. ha, a w 1889 - 1902 już 95 tys. ha. W Królestwie Polskim w latach 1870 - 1909 wielka własność została uszczuplona o 14 tys. ha. W tym samym czasie w zaborze pruskim liczba gospodarstw do 20 ha wzrosła z 23 do 32%.

Parcelacja miała początkowo charakter żywiołowy i przynosiła wielkie korzyści jedynie pośrednikom. Praktykowany był zwyczaj oddawania nabywcy ziemi na kredyt, za niewielką zaliczkę. Kiedy okazało się, że nabywca nie jest wypłacalny, ziemia wracała do pośrednika, a zaliczka przepadała.

Dowiedz się więcej na temat: Bank Włościański | uwłaszczenie | struktura rolna

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje