​Instrukcja Nr 1 Komendanta Głównego ZWZ gen. K. Sosnkowskiego (23 listopada 1939 r.)

Fragment poświęcony postawie społeczeństwa pod okupacją z Instrukcji Nr 1 Komendanta Głównego ZWZ gen. K. Sosnkowskiego

Do wszystkich mężów  zaufania:

I. Zasadnicze wytyczne w sprawie stosunku społeczeństwa do okupantów. Metody oporu:

a)            Obowiązuje polityczny i towarzyski bojkot okupantów. Doświadczenie dotychczasowe wskazuje, że lud polski umie z godnością uchylać się od zbędnego kontaktu z okupantami, czy to niemieckimi, czy bolszewickimi.[...]

b)            W walce z okupantami należy wykorzystać wszelkie formy organizacji legalnych (np. kulturalnych, oświatowych, zawodowych). Wszystkie przejawy życia zbiorowego powinny być przepojone duchem wiary w nadchodzący dzień wyzwolenia i porachunku z okupantami.[...]

c)            Nie jest sprzeczne z interesem polskim obejmowanie stanowisk w szkolnictwie, administracji komunalnej, w samorządzie wszelkiego rodzaju, w administracji handlowej, przemysłowej, rolnej, leśnej, kolejowej, pocztowej, sanitarnej - o ile objęcie stanowiska nie jest uzależnione od dopełnienia warunków o charakterze zobowiązań politycznych.

d)            W wypadku bezwzględnej konieczności dopuszczalne jest współdziałanie Polaków, względnie organizacji społecznych polskich z władzami okupacyjnymi w zakresie akcji charytatywnej, opieki sanitarnej i materialnej, mającej na celu ulżenie cierpiącej ludności.

e)            Niemcom polskim należy wpajać przekonanie, że będzie pomszczona każda krzywda przez nich zawiniona w stosunku do reszty obywateli. Komunistom polskim należy przypominać, że jeżeli działalność ich na terenach okupowanych przyjmie formę gwałtu, to gwałt ten będzie odpłacony; że komuniści polscy, którzy współdziałają z okupantami, zapominając o właściwej drodze załatwiania sporów wewnętrznych, będą dla społeczeństwa polskiego straceni na zawsze, a imię ich będzie napiętnowane.

f)             Szpiedzy i prowokatorzy, w wypadku winy udowodnionej, będą karani śmiercią.

g)            Należy przesyłać Rządowi Polskiemu możliwie kompletną dokumentację okrucieństw i represji okupantów w Polsce (nazwiska rozstrzelanych i uwięzionych, streszczenie zarządzeń wyjątkowych, opisy, relacje, fotografie etc.).

a) VIII. Zasada solidarności wszystkich  obywateli.

Wszyscy obywatele Państwa Polskiego, bez względu na język i wyznanie, winni w chwilach ciężkich współdziałać z sobą, wytężając całą energię do walki z okupantami.

Pozostawiając definitywne uregulowanie spraw mniejszości narodowych przyszłości i decyzji samego narodu, Rząd Polski stwierdza swoje życzliwe stanowisko wobec słusznych postulatów mniejszości.

Źródło: "Wielka Historia Polski" Wydawnictwo Pinnex, Kraków 2000