Beksiński: "Malowałem obrazy po to, żebym przetrwał"
Zdzisław Beksiński nie od razu zapowiadał się na wielkiego malarza. W 1952 r. ukończył architekturę na Politechnice Krakowskiej. Potem przez kilka lat parał się fotografią - jego prace należą do czołowych osiągnięć fotografii polskiej XX wieku. Usilnie poszukiwał nowych środków wyrazu - próbował rzeźby, rysunku, fotomontażu, ale ostatecznie całkowicie poświęcił się malarstwu.
Malowałem obrazy po to, żebym przetrwał, a dziś wiem, że nie przetrwam. Nie dlatego, że obrazy się zniszczą w jakimś mieszkaniu (choć i to się dzieje), ale dlatego, że wszystko, co materialne, diabli wezmą. Nie ma szans
Artysta słynął ze swojego ogromnego poczucia humoru, kontrastującego z postapokaliptycznym klimatem jego obrazów. Znane też było jego upodobanie do nowych technologii. Dokumentował na wideo niemal każdą chwilę swojego życia.
Samobójcza śmierć syna Tomasza
Synem Zdzisława Beksińskiego był kultowy dziennikarz muzyczny i tłumacz filmowy, Tomasz Beksiński. To właśnie jemu zawdzięczamy świetne tłumaczenia żartów grupy Monthy Pythona czy filmów o Jamesie Bondzie. Na antenie radiowej Trójki promował zespoły takie jak Ultravox czy King Crimson, czym przysłużył się do rozwoju gustu muzycznego młodych Polaków.
Tomasza przez całe życie dręczyły myśli samobójcze. Rok po śmierci matki, w wigilię Bożego Narodzenia w 1999 r., zażył śmiertelną dawkę leków nasennych. Następnego dnia rano Zdzisław znalazł ciało swojego syna.
Ja jeden wiedziałem, jak jemu było ciężko, mimo iż był egoistą i egocentrykiem, niemniej jednak charakteru się nie wybiera. Myślę, że chyba dobrze się stało, jak się stało. Ostatnie jego słowa nagrane na taśmie mówiły o tym, jak bardzo rozczarował go świat, w którym przyszło mu żyć
Zdzisław Beksiński został zamordowany we własnym mieszkaniu
Po śmierci żony i syna Zdzisław Beksiński mieszkał samotnie na warszawskim Służewie. W codziennych sprawach pomagało mu znajome małżeństwo. Poczucie bezpieczeństwa zapewniały antywłamaniowe drzwi oraz zamontowana przy nich mała kamera - a warto wspomnieć, że w tamtych czasach nie było to często spotykane.
Mimo że od tych wydarzeń minęło już 20 lat, ta historia wciąż porusza. 21 lutego 2005 roku do drzwi Beksińskiego zapukał Robert K. - syn pary opiekującej się artystą. Beksiński oczywiście mu otworzył.
Zobacz również:
Malarz nie wiedział, że 19-latek był już zdesperowany. Nie spłacił długu zaciągniętego w dyskotece kilka miesięcy wcześniej u miejscowych bandytów. Był szantażowany, dług rósł z każdym dniem. Ostateczny termin zapłaty upływał z końcem lutego.
Robert K. wiedział, że Beksiński jest uznanym malarzem i liczył, że pożyczy mu potrzebne 10 tysięcy. Na wypadek odmowy wziął ze sobą nóż, aby mieć czym postraszyć staruszka.
Artysta stanowczo odmówił pożyczenia pieniędzy Robertowi. Przestrzegł, że o wszystkim powie jego ojcu. Od razu chciał wykonać telefon, ale ojciec chłopaka nie odebrał. Wtedy zdesperowany nastolatek rzucił się na malarza i ugodził go nożem dwadzieścia razy.
Mieszkanie Beksińskiego i ubrania zabójcy spływały krwią. Robert K. potrzebował kogoś do pomocy w posprzątaniu. Pomyślał o swoim młodszym o trzy lata kuzynie, Łukaszu, który czekał w samochodzie pod blokiem. Spotkał go kilka godzin przed całym zdarzeniem i wtajemniczył w plan pożyczenia pieniędzy od Beksińskiego. Nastolatkowie próbowali nieudolnie zatuszować morderstwo, a następnie wynieśli z mieszkania ofiary dwa aparaty fotograficzne i blisko setkę płyt CD.
Sprawcy zostali szybko aresztowani. Robert K. został skazany za zabójstwo na 25 lat pozbawienia wolności. Za pomoc w zacieraniu śladów Łukasz odbył karę 5 lat więzienia.
Tragiczne losy Beksińskich na wielkim ekranie
Dzieje rodziny Beksińskich pokazuje film biograficzny "Ostatnia rodzina" z 2016 roku w reżyserii Jana P. Matuszyńskiego. Akcja filmu rozpoczyna się w 1977 roku, kiedy Tomek wprowadza się na osiedle, otwiera się w nowym oknie, na którym mieszkają już jego rodzice. W rolę Zdzisława wcielił się Andrzej Seweryn, a Tomasza zagrał Dawid Ogrodnik, otwiera się w nowym oknie.
Film zdobył 18 nagród - m.in. Złote Orły za najlepszy scenariusz, reżyserię oraz najlepszą główną rolę męską i najlepszą główną rolę kobiecą. Znajdziecie go na platformach streamingowych.
Rzetelne studium charakterów ojca i syna i dzieje całej rodziny odnajdziecie także w biografii Beksińskich autorstwa Magdaleny Grzebałkowskiej pt. "Beksińscy. Portret podwójny".
