23 czerwca 1937 r. Konflikt o miejsce pochówku marszałka Piłsudskiego na Wawelu

Nowe miejsce było łatwiej dostępne, można było tam wejść z zewnątrz nie przechodząc przez katedrę. Po śmierci rozwijał się kult marszałka Piłsudskiego, na wzgórze wawelskie, do krypty Św. Leonarda ściągały tłumy. Dochodziło do sytuacji, gdy katedrę traktowano bez należnego szacunku, jako poczekalnię przed złożeniem hołdu Marszałkowi. Zdarzały się też libacje oficerów przy trumnie.

W końcu abp Adam Sapieha wydał decyzję o przeniesieniu trumny, stało się to mimo prośby prezydenta Ignacego Mościckiego i protestu Komitetu Uczczenia Pamięci Marszałka.

Premier Felicjan Sławoj-Składkowski złożył dymisję: "Zaszedł fakt niewykonania woli Pana Prezydenta Rzeczypospolitej przez obywatela polskiego w sprawie kultu Narodu dla Marszałka Piłsudskiego. Fakt, ten będący obrazą Majestatu Rzeczypospolitej, zaistniał w czasie mego urzędowania, jako premiera rządu i faktowi temu nie zdołałem zapobiec. Proszę posłusznie Pana Prezydenta o niezwłoczne udzielenie mi dymisji ze stanowiska szefa rządu".

Dymisja nie została przyjęta.

Kraków 18.05.1935, generałowie Wojska Polskiego znoszą trumną z platformy kolejowej na Dworcu GłównymNarodowe Archiwum Cyfrowe

Kraków, 18.05.1935, trumna Józefa Piłsudskiego w kondukcie pogrzebowym na Rynku GłównymNarodowe Archiwum Cyfrowe

Kraków, 18.05.1935, trumna w krypcie św. Leonarda na Wawelu. Widoczni m.in. Aleksandra Piłsudska (przy kolumnie), obok prezydent Ignacy Mościcki, szef Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP Stanisław Świeżawski, adiutanci prezydenta RP kpt. Zygmuny Gużewski i kpt. Józef HartmanNarodowe Archiwum Cyfrowe

Kraków, 18.05.1935, nabożeństwo żałobne w katedrze wawelskiej. Widoczni m.in.: Aleksandra Piłsudska (siedzi na fotelu), ambasador Niemiec Hans von Moltke (drugi z lewej w pierwszym rzędzie), marszałek Rzeszy Hermann Gorenig (3. z lewej w pierwszym rzędzie)Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kraków, 18.05.1935, laweta z trumną przed katedrą na WaweluNarodowe Archiwum Cyfrowe

Kraków, 18.05.1935, oficerowie armii państw obcych z odznaczeniami Józefa Piłsudskiego w kondukcie pogrzebowymNarodowe Archiwum Cyfrowe

Ciało Marszałak Piłsudskiego wystawione w salonie belwederskim zamienionym na kaplicę pod sztandarami bojowników o wolność z 1831 i 1863 roku i Legionów Polskichreprodukcja Piotr MecikAgencja FORUM

Berlin, 18.05.1935, symboliczny pogrzeb Józefa Płlsudskiego w berlińskiej katedrze św. Jadwigi, n/z kanclerz Rzeszy Adolf Hitler, w głebi symboliczny katafalk pokryty polskim sztandaremreprodukcja: Piotr MecikAgencja FORUM

Wilno, 12.05.1936, uroczystość złożenia serca Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz Marii Piłsudskiej z Billewiczów we wspólnym grobie na cmentarzu na Rossie. Kondukt pogrzebowy - ustawiona na lawecie trumna w asyście wojskowejKARTAAgencja FORUM

Kraków, 18.05.1935, pogrzeb Marszałka Józefa Piłsudskiego; n/z gen. Edward Rydz-Śmigly i gen. Kazimierz Sosnkowski niosą na barkach trumnę przykrytą choragwią w barwach państwowychKARTAAgencja FORUM

Kraków, 18.05.1935, pogrzeb Marszałka Józefa Piłsudskiego; n/z uczestnicy uroczystości - premier Walery Sławek oraz przedstawiciele rząduKARTAAgencja FORUM

Trumna z ciałem Marszałka Piłsudskiego wnoszona na Wzgórze Wawelskiereprodukcja: Piotr MecikAgencja FORUM

Trumna z ciałem Marszalka Piłsudskiego wynoszona z katedry św. Jana w Warszawie reprodukcja: Piotr MecikAgencja FORUM

Dzialo z trumną Marszałka Piłsudskiego na Polu Mokotowskim w Warszawiereprodukcja: Piotr MecikAgencja FORUM

Marszałek Józef Piłsudski, zdjęcie pośmiertne na łożu, na którym umarłreprodukcja: Piotr MecikAgencja FORUM

Kraków, 18.05.1935, pogrzeb Marszałka Józefa Piłsudskiego; n/z delegacja niemiecka maszeruje w kondukcie pogrzebowymKARTAAgencja FORUM

Kraków, 18.05.1935, pogrzeb Marszałka Józefa Piłsudskiego; n/z Aleksandra Piłsudska i gen. Edward Rydz-Śmigly idą w kondukcie pogrzebowymKARTAAgencja FORUM

Krakow, 18.05.1935, pogrzeb Marszałka Józefa Piłsudskiego; n/z kondukt pogrzebowy, na lawecie trumna nakryta chorągwią w barwach narodowych, na której znajduje się buława marszałkowska i maciejówkaKARTAAgencja FORUM

Pogrzeb serca Marszałka Piłsudskiego na cmentarzu na Rossie, Wilno, Polska (obecnie Litwa), 12.05.1936z archiwum Tomasza WiśniewskiegoAgencja FORUM

Puszka z sercem Marszałka Piłsudskiego ustawiona w pokoju pracy zmarlego wodza, Belweder, Warszawa, maj 1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Trumna ze zwłokami Marszałka Piłsudskiego w krypcie św. Leonarda w Katedrze na Wawelu, przy trumnie - Aleksandra Pilsudska, 18.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Przemówienie pożegnalne prezydenta Ignacego Mościckigo przed uroczystościami w Katedrze na Wawelu, Kraków, 18.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Okryty kirem koń Marszałka Piłsudskiego, Kraków, 18.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Kondukt pogrzebowy na Rynku w Krakowie, 18.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Wagon z trumną Marszałka Piłsudskiego przybył do Krakowa, 18.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Generałowie Armii Polskiej przeciągają linami żałobny wagon z trumną Marszałka Piłsudskiego do oczekującego w pobliżu specjalnego pociągu, Pola Mokotowskie, Warszawa, 16.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Kondukt pogrzebowy na Nowym Świecie przed trumną Marszałka Piłsudskiego, Warszawa, 16.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Kondukt pogrzebowy na Krakowskim Przedmieściu (gen. Goering z ambasadorem Niemiec w Polsce von Moltke), Warszawa, 16.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Kondukt pogrzebowy na Krakowskim Przedmieściu przed trumną Marszałka Piłsudskiego, Warszawa, 16.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Honorowa warta oficerska przed trumną Marszałka Piłsudskiego w katedrze św. Jana Chrzciciela, Warszawa, 15.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

Zwłoki Marszałka Piłsudskiego w kaplicy żałobnej w Belwederze, Warszawa, 14.05.1935repr. Radosław NawrockiAgencja FORUM

W ogłoszonym oświadczeniu abp. Adam Sapieha wyjaśniał: "W decyzji swej kierowałem się jedynie i wyłącznie poczuciem obowiązku biskupa, na którym spoczywa wysoka odpowiedzialność, za należyte zachowanie świętości miejsca w katedrze i za zabezpieczenie stanu zwłok tych Wielkich w Narodzie, którzy w podziemiach Katedry spoczywają".

Nie powstrzymało to protestów, żądano by państwo polskie przejęło zarząd nad katedrą a abp. Sapiesze odebrano polskie odznaczenia, wysuwano też postulaty zmiany konkordatu, demonstrowano pod krakowskim Pałacem Biskupim, w którym wybito szyby.

Płk Adam Koc, szef Obozu Zjednoczenia Narodowego, wystosował oświadczenie: "Silniejsza niż śmierć miłość żołnierzy do Wodza została głęboko obrażona. Cześć Narodu dla pamięci największego w dziejach Polaka została boleśnie dotknięta. Dziś - w co uwierzyć trudno - samowola osobista jednostki wywyższyła się ponad wolę i prawo Rodziny Zmarłego, wojska, którego był Twórcą i Wodzem... Z bolesnym oburzeniem, w zupełnej pewności, że daję wyraz uczuciom szerokich rzesz społeczeństwa - zakładam protest przeciw niedopuszczalnemu postępkowi jednostki, naruszającemu głęboki kult Narodu dla Nieśmiertelnego Wodza".

Mediacji podjęła się Stolica Apostolska. Abp Sapieha skierował do prezydenta Mościckiego oświadczenie, że nie zamierzał nikogo obrazić: "Nie miałem i mieć nie mogłem intencji obrażenia w czymkolwiek ani Dostojnej Osoby, ani godności pana Prezydenta, tak z uwagi na Jego wysoki urząd, jako głowy Państwa, jak dla uczuć, które żywię względem jego osoby".

Tym samym konflikt został zakończony. Trumna pozostała w krypcie pod wieżą Srebrnych Dzwonów.

23 czerwca 1937 r. Konflikt o miejsce pochówku marszałka Piłsudskiego na Wawelu

Najnowsze