W toczących się w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie obradach wzięło udział 734 delegatów z całego kraju. Pierwszego dnia przemawiał między innymi I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka, który starał się przekonać młodzieżowych delegatów do przewodniej roli partii.
Jak przekonywał towarzysz "Wiesław", Związek Młodzieży Socjalistycznej jest "synem i współtowarzyszem walki" Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Partia miała być dla młodych "nauczycielem, wychowawcą i kierownikiem".
Padły również karcące słowa "matki" pod adresem "syna". Gomułka stwierdził, że "usuwanie plam z socjalizmu nie może odbywać się przy pomocy rewizjonistycznych szczotek", co postulowała część postępowych działaczy ZMS, którzy - zdaniem przywódcy - "w poszukiwaniu nowych dróg zeszli na manowce".
Jak mówił I sekretarz KC PZPR, ZMS - tak jak partia - musi być organizacją masową o charakterze klasowym i robotniczym. Uderzył w "fałszywą koncepcję" lansującą "awangardowy charakter" organizacji, co skutkowało izolowaniem ZMS od szerokich mas młodzieży.
W czasie kolejnych dni obrad uchwalono deklarację ideowo-polityczną związku, jego statut oraz dokonano wyboru władz. I sekretarzem KC ZMS został Marian Renke. Sekretarzami KC: Felicja Rapaport, Grzegorz Sokołowski i Jerzy Terej.
![“Upiór Polski [...] opuścić swą norę w Sulejówku”](https://i.iplsc.com/0007KD9QUHVX2F2X-C401.webp)
