"Prące siły ekstremistyczne 'Solidarności". Poufny dokument dotyczący stanu wojennego
"Jeśli przyczyną postanowienia o stanie wojny może być agresja z zewnątrz lub konieczność wspólnej obrony, to powodem wprowadzenia stanu wojennego mogą być względy obronności lub bezpieczeństwa państwa" - czytamy w poufnym opracowaniu dokumentu, zawierającego przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL, jego podstawy prawne i międzynarodowe uwarunkowania. Dokument został opublikowany przez Archiwum Akt Nowych.
Wojsko na ulicach Warszawy, grudzień 1981Wojtek LaskiEast News
W opracowaniu przesłanek, znajdującym się w AAN w teczce "PZPR KC w Warszawie" (sygn. XXXVI-2, s. 142 - 150) napisano: "Trzeba stwierdzić, że jeszcze nigdy w okresie 37-lecia Polski Ludowej, z wyjątkiem pierwszego okresu, jakim był okres walki o władzę, stan zagrożenia bezpieczeństwa państwa nie był tak poważny".
Według autorów dokumentu tym szczególnym zagrożeniem państwa były "siły ekstremistyczne 'Solidaności'", zmierzające do obalenia ustroju socjalistycznego w Polsce.
Zepchnięty niemal - jak to zostało zaznaczone w opracowaniu - na "krawędź wojny domowej" kraj, stawiający czoła "niebezpiecznej lawinie przypadków terroru" mógł w ocenie autorów dokumentu stanąć w obliczu kolejnych problemów: samosądów, przelewu krwi, niebezpiecznej, bratobójczej wojny domowej.
Z opracowania dowiadujemy się, że w wyniku tych zagrożeń nie można było już dłużej czekać.
Poufne opracowanie "Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL, jego podstawy prawne i międzynarodowe uwarunkowania", AAN, PZPR KC w Warszawie, sygn. XXXVI-2, s. 142 - 150.Archiwum Akt Nowych
Wśród kolejnych czynników zagrażających państwu autorzy tego poufnego opracowania wymieniają "wniesienie walki politycznej na teren zakładów pracy" i - jak to zostało ujęte - "nadużywanie prawa do strajku".
Poufne opracowanie "Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
Za naganny - w kontekście bezpieczeństwa państwa - uznano "stosunek 'NSZZ Solidarność' do prawa socjalistycznego".
"Całokształt tego typu działań, łącznie z terroryzmem strajkowym, oznaczał kształtowanie w szerokich kręgach społecznych atmosfery nihilizmu prawnego" - czytamy.
Wojsko na ulicach WarszawyWojtek LaskiEast News
Spikerzy Dziennika Telewizyjnego Witold Stefanowicz i Andrzej Racławicki w mundurach wojskowych, 13.12.1981Bogdan SarwińskiEast News
18.12.1981, WarszawaLeszek FidusiewiczReporter
Wojsko na ulicachTadeusz ZagoździńskiEast News
Wojsko na ulicach Warszawy, grudzień 1981Wojtek LaskiEast News
Patrol wojskowy na Placu Powstańców Warszawy, Warszawa, grudzień 1981Włodzimierz WasylukReporter
Legitymowanie kierowców na skrzyżowaniu Marszałkowskiej i Królewskiej w Warszawie, grudzień 1981Włodziemierz WasylukReporter
Jedno z pierwszych haseł, jakie pojawiły się na murach Warszawy, grudzień 1981Włodzimierz WasylukReporter
Zmarznięty żołnierz ogrzewa się przy koksowniku przed Teatrem Wielkim w WarszawieChris NiedenthalAgencja FORUM
Wóz pancerny na ulicy Puławskiej w WarszawieChris NiedenthalAgencja FORUM
Wóz opancerzony przed kinem Moskwa, na którym wisi plakat filmu "Czas Apokalipsy", Warszawa 13.12.1981 r.Ireneusz PiotrowskiAgencja FORUM
Zdemolowane w pierwszą noc stanu wojennego biuro NSZZ "Solidarność", Warszawa 13.12.1981 r.Chris NiedenthalAgencja FORUM
Czołgi otaczające Stocznię Szczecińska im. Adolfa Warskiego, grudzień 1981 Marek Czasnojc Agencja FORUM
Transportery opancerzone na ulicach Warszawy 13 grudnia 1981 Jerzy KośnikAgencja FORUM
Transporter opancerzony na ulicy miasta, grudzień 1981Aleksander JalosińskiAgencja FORUM
Gdańsk, 15.12.1981, czołg przed bramą Stoczni Gdańskiej im. LeninaLeszek PękalskiAgencja FORUM
Czołgi wjeżdżają do Gdańska w grudniu 1981 r. pod bramę stoczni im. LeninaMarek MichalakAgencja FORUM
13.12.1981 - gen. Wojciech Jaruzelski ogłasza wprowadzenie stanu wojennegoAFP
Za kolejną przesłankę wprowadzenia stanu wojennego uznano "konieczność zapobiegnięcia dalszej degradacji pozycji międzynarodowej Polski". Chodziło oczywiście przede wszystkim o państwa socjalistyczne.
W związku z wymienionymi w dokumencie czynnikami uznano, że stopień zagrożenia jest niezwykle wysoki, a środki rozwiązania konfliktu w drodze porozumienia zostały wyczerpane.
Poufne opracowanie "Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
Poufne opracowanie "Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Już obecnie można stwierdzić, iż masowy przelew krwi polskiej, do którego prowadziłoby pozostawienie spraw dotychczasowemu biegowi i trudnych nawet do wyobrażenia konsekwencjach międzynarodowych, byłby nieporównywalnie wyższą ceną niż koszty stanu wojennego" - ocenili autorzy opracowania.
Pełną wersję dokumentu znajdziesz poniżej:
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
"Przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w PRL"Archiwum Akt Nowych
