Mumia ujawniła tajemnice tatuaży sprzed 2300 lat

Najnowsze badania, opublikowane 31 lipca w prestiżowym czasopiśmie "Antiquity", ujawniają nieznane dotąd szczegóły dotyczące kunsztu i narzędzi używanych przez Pazyryków w epoce wczesnego żelaza. Naukowcy ponownie przyjrzeli się jednej z mumii — ciału około 50-letniej kobiety ozdobionej tatuażami na dłoniach i przedramionach. Choć odkryto ją już w XX wieku, dopiero dziś, dzięki fotografii w bliskiej podczerwieni o submilimetrowej rozdzielczości, widoczne stały się najdrobniejsze detale zdobień.

Zobacz również: Najstarsza sukienka na świecie. Ma 5 tysięcy lat

Na prawym przedramieniu kobiety wytatuowano scenę walki fantastycznych zwierząt — symboliczną, być może rytualną, a z pewnością misternie wykonaną. Tatuaże Pazyryków — przedstawiające mityczne zwierzęta i sceny walki — od zawsze fascynowały archeologów. Są nie tylko świadectwem indywidualnych historii, ale też wyrazem wierzeń, tożsamości i estetyki całej kultury.

Analiza wykazała, że tatuaże powstawały etapami — przy użyciu różnych narzędzi. Jedne linie wykonano za pomocą cienkiego, jednopunktowego narzędzia, inne przy użyciu narzędzia wieloigłowego, najprawdopodobniej stworzonego z wiązki kolców roślinnych lub zwierzęcych cierni, złączonych ścięgnami lub nicią. Jak zauważa współautor badania, Aaron Deter-Wolf - ekspert w dziedzinie starożytnych tatuaży — brak fizycznych dowodów tych narzędzi wynika prawdopodobnie z ich biodegradowalnego charakteru.

Wyjątkowość tatuaży kobiety polega również na różnicy w jakości — najbardziej skomplikowany wzór na jej prawym przedramieniu wskazuje, że mógł być wykonany przez doświadczonego artystę lub podczas kilku sesji. Badacze nie wykluczają, że tatuaże tworzyły różne osoby, o odmiennych umiejętnościach. Niewiadomą pozostaje również, czy tatuowanie odbywało się w stałym miejscu, czy może stanowiło element sezonowych rytuałów pogrzebowych.

Zobacz również: Dziwny pochówek "lodowego księcia". Nowe ustalenia archeologów

W wielu przypadkach wzory tatuaży zostały przecięte podczas procesu balsamowania — co może świadczyć o tym, że ich znaczenie nie było postrzegane jako "przenoszone" do zaświatów. Alternatywnie, takie przecięcie mogło mieć rytualne znaczenie. W przypadku omawianej mumii — przecięto tatuaże na przedramionach, ale pozostawiono te na dłoniach nietknięte.

Dzięki coraz dokładniejszym metodom obrazowania, nauka powoli odkrywa sekrety zamrożone w czasie. Tatuaże Pazyryków przestają być tylko ozdobą przeszłości - stają się opowieścią o ludziach, ich wierzeniach i niezwykłym talencie artystycznym, który przetrwał tysiące lat pod lodami Syberii.

Zobacz również: Kobieta-faraon skazana na zapomnienie. Po 100 latach badacze mówią o magicznym rytuale